..:: Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych :: Aktualności / Najnowsze - Śladami polskich gąsienic pancernych w Normandii ::..
28 VIII 2017

Śladami polskich gąsienic pancernych w Normandii

  • pobierz pdf
  • drukuj
  • zmniejsz czcionkę
  • rozmiar pierwotny
  • powiększ czcionkę
W ostatni weekend sierpnia uroczystości rocznicowe upamiętniające czyn bojowy 1. Polskiej Dywizji Pancernej (1PDPanc) w sierpniowej Normandii 1944 roku zgromadziły wielu gości z Polski i Francji. Wśród nich byli przedstawiciele najwyższych władz wojskowych Rzeczypospolitej i 11 Dywizji Kawalerii Pancernej, która od 25 lat sprawuje opiekę nad dziedzictwem 1PDPanc.
zdjęcie - Śladami polskich gąsienic pancernych w Normandii

Tegoroczną ceremonię w Chambois i Mont Ormel zaszczycili swoją obecnością między innymi reprezentujący Ministra Obrony Narodowej Pan Sławomir Frątczak, dyrektor Departamentu Edukacji, Kultury i Dziedzictwa MON oraz Radca Wiceministra Obrony Narodowej profesora Wojciecha Fałkowskiego, Pan Marcin Spyrka. Delegacji Czarnej Dywizji przewodniczył jej dowódca, generał brygady Stanisław Czosnek. Kompania honorowa 10 Brygady Kawalerii Pancernej wraz z orkiestrą wojskową zapewniły obecność polskiego ceremoniału wojskowego we wszystkich miejscach pamięci, dedykowanych polskim pancerniakom i innym żołnierzom alianckim poległym w Bitwie Normandzkiej w sierpniu 1944 roku.

Delegacje z Polski rozpoczęły rocznicowy dzień od wizyty na plaży Juno (Graye-Sur-Mer), gdzie na przełomie lipca i sierpnia 1944 roku wraz ż żołnierzami kanadyjskimi lądowały siły główne 1PDPanc. Oddano honory i zapalono znicze pod pomnikiem upamiętniającym ten fakt, a odsłoniętym dzięki staraniom Stowarzyszenia 1PDPanc „Francja” w 2012 roku.  Przed pomnik licznie stawili się wraz z żołnierzami Czarnej Dywizji rekonstruktorzy historyczni z 100. Poznańskiej Drużyny Harcerzy, z grupy rekonstrukcji historycznej Breda, działającej pod egidą Beskidzkiego Stowarzyszenia Maczkowców z Bielska – Białej. Przybyli również motocykliści z Rzeszowskiego Stowarzyszenia Patria pod przewodnictwem Błażeja Krupy, syna żołnierza generała Maczka oraz przedstawiciele Zarządu Stowarzyszenia 1PDPanc Francja, na czele z Jean Pierre Ruault.

Kolejnym miejscem pamięci wpisanym z szlak polskich gąsienic pancernych w Normandii była miejscowość Soingolls, gdzie mieszkańcy od wielu lat pielęgnują pamięć o polskich wyzwolicielach. Dalej szlak wizyty prowadził do Chambois. Jak wspomina rejon miasta w sierpniu 1944 roku dowódca 2. Pułku pancernego, podpułkownik Sławomir Koszutski, opisując ekstremalne warunki walki „Czarni od kurzu. Czerwone, zaognione oczy. W kombinezonach poplamionych krwią własną i rannych kolegów, (…) ale im więcej zmęczenia, im więcej nieprzespanych nocy, im więcej ognia, im częstsze ataki Niemców – tym większa zaciętość i determinacja żołnierzy 1DPanc pod Chambois”.

W centralnym punkcie miasta polskim żołnierzom poświęcony jest pomnik upamiętniający symboliczne zamknięcie pierścienia okrążenia wokół wojsk niemieckich przez żołnierzy 10 Pułku Dragonów dowodzonych przez pułkownika Władysława Zgorzelskiego i żołnierzy batalionu piechoty amerykańskiej, dowodzonych przez kapitana Laughlina Watersa. Delegacje wysłuchały hymnów państw alianckich, których żołnierze brali udział w bitwie pod Falaise oraz Chambois i złożyli w asyście honorowej 10BKPanc oraz pocztów stowarzyszeń licznych organizacji kombatanckich pamiątkowe wieńce. W imieniu rzeczpospolitej wieniec złożył Ambasador RP we Francji, profesor Tomasz Młynarski. Ambasadorowi towarzyszyli generał brygady Stanisław Czosnek, dyrektor Sławomir Frątczak oraz Marcin Spyrka z MON.

W dalszym ciągu uroczystości uczestnicy przemieścili się do Mont Ormel na legendarne Wzgórze 262, które przeszło do historii bitwy pod nazwą „Maczuga”. Ta reduta obronna górująca nad skrzyżowaniem dróg w Chambois i doliną rzeki Dives odegrała kluczową rolę w ostatnim akordzie bitwy normandzkiej. To tutaj polscy pancerniacy w wyniku krwawych walk z zastosowaniem wszystkich rodzajów działań bojowych w dniach od 19 do 21 sierpnia 1944 roku powstrzymali wycofujące się oddziały niemieckie i zapewniły ostateczny sukces aliantom w tej fazie walk prowadzonych we Francji. Jak powiedział dowodzący siłami lądowymi generał Montgomery „Niemcy byli jakby w butelce, a polska dywizja była korkiem, którym ich w niej zamknęliśmy”.

Podczas uroczystości na Wzgórzu 262 pułkownik Sławomir Pawlikowski, Attache Obrony Ambasady RP odczytał decyzję Ministra Obrony Narodowej o mianowaniu do stopnia majora najstarszego żołnierza 1PDPanc we Francji, kapitana Edwarda Podymę. Po czym dowódca Czarnej Dywizji wręczył weteranowi beret czołgisty z nowym oznaczeniem stopnia. W dalszym ciągu ceremonii generał brygady Stanisław Czosnek wygłosił w języku francuskim laudację na cześć polskiego weterana.

Na wzgórzu oddano hołd pod pomnikiem generała Stanisława Maczka, który stanął na „Maczudze” w 2014, jako wierna kopia pomnika generała, znajdującego się na żagańskim Skwerze Czołgisty. Złożono kwiaty przed pomnikiem dedykowanym żołnierzom polskim i innych armii alianckich, poległym na polskim polu bitwy.

Uroczystości zakończyła msza święta w kościele znajdującym się w centrum Chambois, której przewodniczył rektor Polskiej Misji katolickiej w Paryżu, ksiądz Bogusław Brzyś, a koncelebrowali ją księża francuscy i ksiądz Sławomir Klim, SChR z Bredy, honorowy kapelan Federacji Organizacji Polskich Pancerniaków.  

Tuż po mszy na miejscowym placu, będącym świadkiem wielu historycznych wydarzeń żagańska orkiestra wojskowa dała koncert plenerowy, dedykowany wszystkim uczestnikom rocznicowych uroczystości.

 

* * *

Bitwa o Falaise miała miejsce w dniach od 7 do 22 sierpnia podczas operacji sił sprzymierzonych zmierzających do przełamania obrony niemieckiej w północnej Francji. Działania wojsk alianckich, a w szczególności 1. Armii Kanadyjskiej, doprowadziły do częściowego okrążenia wojsk niemieckich. Korytarz, przez który mogły się wycofać w głąb Francji zawęził się do mniej niż 30 kilometrów. Zadanie zaryglowania tej luki powierzono 1 Dywizji Pancernej generała Maczka.

Dywizja sforsowała rzekę Dives, po czym 3. Brygada Strzelców w ciężkich walkach (17-18 sierpnia) zajęła miasteczko Chambois leżące na drodze wycofujących się oddziałów Wehrmachtu. W tym czasie pozostałe jednostki dywizji stoczyły zwycięską walkę o wzgórza Mont Ormel i wzgórze 262. Polskie jednostki zostały jednak zaskoczone silnym kontratakiem II Korpusu Pancernego SS. Pomimo ciężkiego ostrzału i ponawianych szturmów, 1. Dywizji Pancernej udało się utrzymać pozycje, aż do zluzowania 21 sierpnia przez wojska kanadyjskie, dotychczas zatrzymane na wzgórzu 240. Bezpośrednio po odejściu z zajmowanych pozycji,1. Dywizja Pancerna przeszła do pościgu za wycofującymi się Niemcami.W kotle pod Falaise udało się otoczyć 7 niemieckich dywizji, i poważnie osłabić jednostki, którym udało się wycofać. Straty Wehrmachtu szacuje się na 40 tysięcy wziętych do niewoli, 10 do 30 tysięcy zabitych i ciężko rannych. Polska 1. Dywizja Pancerna wzięła 5113 jeńców, zniszczyła 55 czołgów, 44 działa polowe, 38 samochodów pancernych i 207 pojazdów mechanicznych, tracąc przy tym 325 zabitych, 1002 rannych i 114 zaginionych. Zniszczeniu uległo też około 80 czołgów.

Dowódca sił sojuszniczych w Europie generał Dwight David Eisenhower w 1948 roku napisał o Falaise: "(...) pole bitwy pod Falaise było bez wątpienia jednym z największych «pól śmierci» na wszystkich teatrach wojennych. Drogi, szosy i pola były tak zakorkowane zniszczonym sprzętem oraz ciałami ludzi i zwierząt, że przedostać się przez ten teren było ogromnie trudno. Czterdzieści osiem godzin po zamknięciu kotła przeprowadzono mnie tamtędy pieszo i ujrzałem sceny godne Dantego. Dosłownie nie dało się przejść stu metrów, żeby nie nadepnąć na rozkładające się zwłoki".

Tekst i zdjęcia: por. Krzysztof Gonera

facebook twitter gplus

close
  • publikuj na facebook
  • publikuj na tweeter
  • publikuj na google plus
Najnowsze - ostatnie wpisy
21 IX 2017
Wiceminister MON obserwował ćwiczenia polskich ...
- Żołnierze ćwiczą obronę, ale dostosowujemy się do współczesnych realiów. Jednym z elementów Dragona-17 będzie przeciwdziałanie zagrożeniom hybrydowym – mówił dziś ...
21 IX 2017
Pamięci polskiej załogi poległej na ...
Delegacja z 8. Bazy Lotnictwa Transportowego oddała hołd polskiej załodze poległej w 1944 roku na Słowacji.
21 IX 2017
Z Lamparta na Dragon-17
21 Brygada Strzelców Podhalańskich zakończyła ćwiczenie taktyczne z wojskami pod kryptonimem Lampart-17, w którym wzięło udział prawie 1500 żołnierzy. Finałem ćwiczenia ...
21 IX 2017
Taktyczny transport powietrzny
Ostatnim elementem ćwiczenia taktycznego z wojskami Serwal-17 było przemieszczenie sił i środków 25 Brygady Kawalerii Powietrznej na daleką odległość.
Święto
Zawody użyteczno-bojowe
Pro Defense 2017
Bezpieczna Polska
Święto Wojsk Obrony Przeciwlotniczej
BALTOPS-17
Zawody Strong Europe Tank Challenge
Strzelania przeciwlotników